Trở lên trên
Viết bình luận13 Bình luận
  • nguyenbaopc
    Bài hơi dài!!

    @quanph, @kiss6789 Phật hay câc nhà tư tưởng xưa ko nghiên cứu trong lab. Họ quan sát những chi tiết trong cuộc sống mà họ quan sát được, rồi rút ra Nguyên tắc. Rồi họ lại tổng quát nguyên tắc này, cho rằng mọi sự trên đời, kể cả vũ trụ đều theo nguyên tắc này. Đây là một dạng SUY LUẬN CÓ LÝ.

    Ví dụ 1: Phật cho không có gì là tuyệt đối, không có gì là nhỏ nhất, không có gì lớn nhất (Vô lượng gần giống với Vô cùng trong toán học). Nên ông cho rằng Trong bát nước sẽ có hàng Vạn con trùng (vi khuẩn) trong đó, dù ta không nhìn thấy. Hay Trái đất chúng ta đang sống, chỉ là một hành tinh trong vạn vạn vũ trụ. Những phát biểu này là dựa trên suy luận có lý của ông chứ ông ko đưa ra được bằng chứng nào cả. Nếu bạn tin thì tin, ko tin thì thôi.

    Nhưng từ lúc có khoa học, có kính hiển vi người ta nhìn ra đúng là có những con vi khuẩn li ti thật. Hay kính thiên văn phát hiện ra những thiên hà xa xôi là có thật. Vậy khoa học đã trả lời, hay chính xác hơn là đưa ra bằng chứng thật mà ai nhìn vào cũng phải tin cho suy luận của Đức Phật.

    Ví dụ 2: nguyên tắc Nguyên nhân -> Kết quả là nguyên tắc mà đến bây giờ chúng ta chấp nhận nó một cách vô điều kiện. Chúng ta đều chấp nhận là đang có thế giới, vậy phải có một nguyên nhân mới sinh ra kết quả là thế giới. Vậy thử tư duy nguyên nhân của thế giới là gì? Dù cả Đạo Chúa và nhà khoa chỉ theo cùng một nguyên tắc để suy luận nhưng câu trả lời lại khác nhau:
    Đạo Chúa trả lời là vì thượng đế tạo ra thế giới -> Xong.
    Còn các nhà khoa học thì phải nghiên cứu, đưa ra bằng chứng theo dạng công trình khoa học hẳn hoi rồi mới trả lời nguyên nhân là BIG BANG, rồi lại tiếp tục nghiên cứu để tìm câu trả lời Big BANG là gì.

    Ở đây ta nhận ra được tầm quan trọng của khoa học trong việc đưa ra bằng chứng thật để trả lời câu hỏi triết học đã đưa ra, những suy luận sai sẽ bị bằng chứng thật bẻ gãy. Nhưng ko có suy luận trước, thì quả thực ko biết đi con đường nào để tìm ra bằng chứng.

    -----------------------------

    Lại nói đến vấn đề gán ghép, Sự sinh diệt của tế bào với khái niệm Vô thường, có lẽ suy luận thế này chăng?

    Phật bảo đời vô thường. Có người sẽ đứng lên nói, ông bảo đời vô thường, chứ cái bàn tay của tôi đây nó còn nguyên đây này, cục sắt kia cũng còn nguyên đây này.

    => Trước đây ta sẽ trả lời là 10 năm nữa thì bàn tay sẽ khác, mà cục sắt kia rồi cũng bị rỉ sét. Nhưng có khoa học rồi thì chẳng cần đến 10 năm, khoa học đã chỉ ra Tế bào thay đổi từng ngày. Giờ thì còn ghê hơn, khoa học đã chỉ ra Protein (cấp độ nhỏ hơn tế bào) cũng thay đổi từng ngày vậy có gì là không Vô thường nữa đâu?
  • Quanph
    Phát hiện này rất hay, mình cũng thấy ý nghĩa lớn. Nhưng thực giáo sư ko nói gì đến vô thường, các bạn cứ tự gán cho ấy chứ.
    À theo cách mình hiểu vô thường, là không có gì thường hằng vĩnh cửu mãi mãi, hiểu được điều này thì tự khắc người ta bỏ đi các bám chấp.
    ...thì phát hiện của giáo sư về cơ chế ăn uống của tế bào cũng không liên quan lắm.
    • KISS6789
      @Quanph, @Quanph Ừ, đọc bài cũng thấy sự liên quan đến vô thường là ko rõ lắm, có thể tác giả bài viết hiểu theo như này: một niệm khởi sanh ra rồi có diệt và trong một 1 phút người ta có thể khởi nên vô số ý niệm sanh rồi diệt, ý niệm sau vừa sanh thì ý niệm trước đã diệt rồi, nó cứ tuần hoàn như vậy và những ý niệm này nó có bổ trợ và liên quan đến nhau như việc bạn làm ra một hành động nào đó thành sự việc thì động tác trước và sau nó hỗ trợ cho nhau một cách liên tục để thành một hành động hoàn chỉnh. Lại giống như việc sinh con đẻ cái, con của mình nó tiếp nối mang gen hay ADN của mình đến hơn 90%. Mình chết đi nó lại tiếp nối mình rồi nó chết đi thì con nó lại tiếp nối mình như vậy thì cũng rất gần với "ý niệm vô thường" sanh diệt tuần hoàn phải không? Mình chỉ hiểu và giải thích được đến như vậy, chưa thấu đáo lắm thì mong bạn thông cảm.
    • Quanph
      @KISS6789 tác ta hem ở đây, thôi ta kệ tác giả đi ha.
    • TanNg
      @quanph Nói phảng phất không có gì sai đâu, đơn giản là hai ý niệm gần nhau, có sự tương đồng nhất định, tương đồng không có nghĩa là ông này sinh ra ông kia, ông này có trước ông kia, hay ông này học ông kia.

      Vì nó tương đồng nên nếu ta hiểu được một thứ, thì sẽ có thể dùng sự tương đồng đó để để hiểu cái thứ hai nhanh hơn, nhìn thấy những cái khó nhìn hơn nếu giới hạn trong góc nhìn của cái thứ hai, dễ vận dụng và tìm ra những quy luật mới hơn.

      Nếu nhầm lẫn tương đồng với sao chép giống hệt thì lại bị hiểu biết cái trước trói buộc cách nhìn vào cái thứ hai. Chỉ cần ý thức là tương đồng chứ không phải giống hệt nhau thì lại nhận thức được là mỗi thứ có đặc trưng riêng, cái riêng đó mới là cái tạo nên nó.
    • KISS6789
      @TanNg Sự tương đồng giống như cái gọi là "cộng nghiệp" giải thích vì sao hàng trăm người đi trên một chuyến tàu chuyến bay bị tai nạn chết cả hay chiến tranh giết chóc quy mô lớn cũng là sự cộng nghiệp của người dân trong đất nước đó. Và có những người tai nạn k chết trong mấy chục mấy trăm người trên chuyến xe, chuyến tàu hay trong chiến tranh khốc liệt thì gọi đó là "biệt nghiệp", nghiệp quả của họ phải chịu k giống những người kia. Quay lại sự tương đồng là có nghiệp giống nhau sẽ hút, gặp nhau như sinh ra trong nhà giàu có hay nghèo túng hay gia đình hay mắc một chứng bệnh di truyền thì đó ko phải là điều ngẫu nhiên mà thành. Chung quy như anh nói, nó giống nhau nhưng k sao chép của nhau, nó giống nhưng là riêng biệt. K cái nào sanh ra cái nào hay có trước có sau, chỉ là do nhân duyên chín muồi thì nó hội tụ, hết duyên thì tán.
    • Quanph
      @KISS6789 chết thật, nghĩ loanh quanh cái sinh diệt chỉ trong sát-na của cái này lại thấy có tương đồng với vô thường rồi. thật là vô thường, xin cáo lỗi với các hạ
    • nguyenbaopc
      Bài hơi dài!!

      @quanph, @kiss6789 Phật hay câc nhà tư tưởng xưa ko nghiên cứu trong lab. Họ quan sát những chi tiết trong cuộc sống mà họ quan sát được, rồi rút ra Nguyên tắc. Rồi họ lại tổng quát nguyên tắc này, cho rằng mọi sự trên đời, kể cả vũ trụ đều theo nguyên tắc này. Đây là một dạng SUY LUẬN CÓ LÝ.

      Ví dụ 1: Phật cho không có gì là tuyệt đối, không có gì là nhỏ nhất, không có gì lớn nhất (Vô lượng gần giống với Vô cùng trong toán học). Nên ông cho rằng Trong bát nước sẽ có hàng Vạn con trùng (vi khuẩn) trong đó, dù ta không nhìn thấy. Hay Trái đất chúng ta đang sống, chỉ là một hành tinh trong vạn vạn vũ trụ. Những phát biểu này là dựa trên suy luận có lý của ông chứ ông ko đưa ra được bằng chứng nào cả. Nếu bạn tin thì tin, ko tin thì thôi.

      Nhưng từ lúc có khoa học, có kính hiển vi người ta nhìn ra đúng là có những con vi khuẩn li ti thật. Hay kính thiên văn phát hiện ra những thiên hà xa xôi là có thật. Vậy khoa học đã trả lời, hay chính xác hơn là đưa ra bằng chứng thật mà ai nhìn vào cũng phải tin cho suy luận của Đức Phật.

      Ví dụ 2: nguyên tắc Nguyên nhân -> Kết quả là nguyên tắc mà đến bây giờ chúng ta chấp nhận nó một cách vô điều kiện. Chúng ta đều chấp nhận là đang có thế giới, vậy phải có một nguyên nhân mới sinh ra kết quả là thế giới. Vậy thử tư duy nguyên nhân của thế giới là gì? Dù cả Đạo Chúa và nhà khoa chỉ theo cùng một nguyên tắc để suy luận nhưng câu trả lời lại khác nhau:
      Đạo Chúa trả lời là vì thượng đế tạo ra thế giới -> Xong.
      Còn các nhà khoa học thì phải nghiên cứu, đưa ra bằng chứng theo dạng công trình khoa học hẳn hoi rồi mới trả lời nguyên nhân là BIG BANG, rồi lại tiếp tục nghiên cứu để tìm câu trả lời Big BANG là gì.

      Ở đây ta nhận ra được tầm quan trọng của khoa học trong việc đưa ra bằng chứng thật để trả lời câu hỏi triết học đã đưa ra, những suy luận sai sẽ bị bằng chứng thật bẻ gãy. Nhưng ko có suy luận trước, thì quả thực ko biết đi con đường nào để tìm ra bằng chứng.

      -----------------------------

      Lại nói đến vấn đề gán ghép, Sự sinh diệt của tế bào với khái niệm Vô thường, có lẽ suy luận thế này chăng?

      Phật bảo đời vô thường. Có người sẽ đứng lên nói, ông bảo đời vô thường, chứ cái bàn tay của tôi đây nó còn nguyên đây này, cục sắt kia cũng còn nguyên đây này.

      => Trước đây ta sẽ trả lời là 10 năm nữa thì bàn tay sẽ khác, mà cục sắt kia rồi cũng bị rỉ sét. Nhưng có khoa học rồi thì chẳng cần đến 10 năm, khoa học đã chỉ ra Tế bào thay đổi từng ngày. Giờ thì còn ghê hơn, khoa học đã chỉ ra Protein (cấp độ nhỏ hơn tế bào) cũng thay đổi từng ngày vậy có gì là không Vô thường nữa đâu?
    • nguyenbaopc
      Thuyết Tiến hóa Darwin đánh mạnh vào ý niệm Thượng đế sáng thế. Nên bây giờ khi người ta tìm ra những điểm sai trong Thuyết tiến hóa, thì những người ủng hộ ý niệm Thượng đế lại được nước vui mừng.

      Nhưng họ đâu biết được, ý niệm Thượng đế còn lớn hơn thế, thượng đế chắc gì có hình dạng như con người như kinh thánh mô tả, thượng đế thì phải khác, khác vượt ngoài tầm hiểu biết của con người. (thường).

      Triết lý là hỏi; triết học là hỏi về hỏi; trong chữ triết khi chiết tự, ta thấy có chữ khẩu; khẩu là miệng, miệng dùng để nói; nói là hỏi (và trả lời). Không bao giờ trả lời nếu không ai hỏi. Chỉ trả lời là khi có hỏi đi trước. Triết lý là hỏi; khoa học là trả lời. Khoa học là gì? Đây là câu hỏi: khoa học không thể trả lời câu hỏi này, bởi vì đây là câu hỏi về khoa học; mà bản chất của khoa học là chỉ trả lời; mà trả lời thì chỉ trả lời khi người khác hỏi; khoa học không thể hỏi khoa học, vì hỏi khoa học là phản bội khoa học, là không phải khoa học.
      Phận sự triết lý là hỏi; phận sự khoa học là trả lời. Người ta thường nói: Hỏi tức là trả lời. Câu ấy có nghĩa là triết lý bao trùm cả khoa học. Triết lý là bóng tối; khoa học là một ngọn đèn cầy yếu ớt; bóng tối vây phủ ngọn đèn, nhưng bóng đèn leo lét bắt đầu chiếu rọi ánh sáng yếu ớt lên không gian. Ánh sáng trả lời bóng tối. Bóng tối kêu gọi ánh sáng; bóng tối hỏi, ánh sáng liền trả lời. Ánh sáng chỉ là ánh sáng là nhờ vào bóng tối; ngược lại, bóng tối không thể nhờ vào ánh sáng; vì nếu bóng tối là nhờ vào ánh sáng thì ánh sáng sẽ phá hủy bóng tối và bóng tối sẽ không còn gọi là bóng tối nữa. Bóng tối là bóng tối, nhưng ánh sáng chỉ là ánh sáng là nhờ bóng tối; mặt trời chỉ là mặt trời là nhờ nằm trong không gian đen tối vô tận.
      Triết lý là hỏi.
      Triết học là hỏi về hỏi.
      Khoa học là trả lời câu hỏi của triết lý, nhưng không thể trả lời về câu hỏi về câu hỏi; vì nếu trả lời về câu hỏi về câu hỏi, thì sẽ bị triết lý hỏi về câu trả lời của khoa học về câu hỏi về câu hỏi; lúc bấy giờ khoa học lại trả lời nữa; nhưng câu trả lời này lại bị hỏi nữa. Cứ như thế mà đi mãi, từ hỏi đến trả lời, từ trả lời đến hỏi, cho đến vô tận, vô cùng không bao giờ dứt được, áp dụng infinitum.
      Trích "Hố thẳm của tư tưởng" PCT - 1967
    • ohisee
      @nguyenbaopc mình thì tin Thượng Đế có hình hài giống như, thậm chí CHÍNH LÀ, con người
  • Clapika
    Nên dùng khái niệm kì ghét khi đi tắm ấy để giải thích ý niệm vô thường j j đấy có khi còn dễ hiểu hơn cái này
  • D4rkSoul
    Bài này hay quá.
  • yennhi2308
    Tự thực: ăn nhiều cũng vậy mà không ăn nhiều cũng vậy! Vô thường.
    Bác nào giải thích cái cơ chế tự xử?
  • honglamsg
    nói cho rõ là "vô thường và nhân quả có thể xảy ra chỉ trong một sát na, đơn vị nhỏ nhất của thời gian"